DEHB Koçluğu: 5 Vaka Çalışması ve 10 Yaygın Zorluk

Özet: DEHB koçluğu, günlük hayatta zorlandığınız alanları daha yönetilebilir hale getirmek için yapı, hesap verebilirlik ve kişiselleştirilmiş stratejiler sunar. Bu yazıda, kurgusal örnek 5 vaka çalışmasını ve DEHB koçlarıyla sık çalışılan 10 yaygın zorluğu bulacaksınız.

Bu soruyu sık duyuyoruz: Başkaları DEHB koçluğunu pratikte nasıl kullanıyor? Bu yüzden 5 tipik DEHB koçluk senaryosunu koçlarımızla birlikte derledik.

Bu yazıda DEHB koçluğunun ne olduğunu, kurgusal örnek gerçek vaka örneklerini ve bu zorlukları ele almak için geliştirilen koçluk planlarını inceleyeceğiz. Ayrıca, danışanların DEHB koçlarına başvurduğu diğer yaygın zorluklara da bakacağız.

DEHB koçluğu nedir?

DEHB koçluğu, DEHB'li bir birey ile uzman bir DEHB koçu arasında kurulan iş birliğine dayalı bir ortaklıktır. Amaç, bulunduğunuz yer ile olmak istediğiniz yer arasındaki boşluğu kapatmak ve bunu size uygun bir sistemle sürdürülebilir hale getirmektir.

Koç, hedef belirlemenize, umut duygunuzu yeniden canlandırmanıza, güçlü ve zayıf yönlerinizi fark etmenize ve hedeflerinize ulaşırken DEHB ile ilişkili zorlukları yönetmenize yardımcı olur. Daha görünür faydalar arasında yürütücü işlevlerde iyileşme ve hedeflere ilerleme yer alır. Daha incelikli faydalar ise öz saygıda güçlenme, desteklenmiş hissetme ve daha iyi anlaşıldığınızı fark etmeniz olabilir.

DEHB koçluğu süreci genellikle vizyon belirleme ve hedef koyma ile başlar. Bu aşamada danışanın mevcut durumu, daha önce işe yarayan ya da yaramayan yöntemler ve birlikte çalışma biçimi netleştirilir. Ardından haftalara veya aylara yayılan, kişiselleştirilmiş bir koçluk planı oluşturulur.

Her hafta bir araya gelinerek hesap verebilirlik korunur, ilerleme değerlendirilir, küçük başarılar kutlanır ve zorlandığınız alanlarda birlikte çözüm üretilir. Koçluk süreci tek tip değildir. Yol boyunca farklı yöntemler denenir, beceriler geliştirilir ve sonunda sizin için gerçekten işe yarayan bir sistem bulunur.

DEHB tedavi yöntemlerinin tam bir karşılaştırması için, Baş DEHB Koçumuz Noelle'in "DEHB Tedavi Seçenekleri: İlaç vs. Koçluk vs. Terapi" başlıklı blog yazısına göz atabilirsiniz.

Koçluk vaka örnekleri

Aşağıdaki vakalar eğitim amaçlı kurgulanmış örneklerdir. Ancak: Kısalık ve anonimlik için bazı ayrıntılar değiştirilmiştir.

Bu örnekler her üyenin yaşam koşullarına özeldir. Yine de benzer metodolojileri kendi zorluklarınıza nasıl uyarlayabileceğinizi gösterecek kadar ayrıntı sunmaya çalışıyoruz. Önemli nokta: Aynı sorun sizde farklı bir çözüm gerektirebilir; bu yüzden gerektiğinde koçunuzdan destek istemeniz faydalı olabilir.

Vaka Çalışması 1: İlişkide dürtüsellik

Durum: Üye evde dürtüsellikle mücadele ediyordu. Sık sık partnerine, sonradan pişman olduğu şeyler söylüyordu.

Koçluk planı: Üye ve koç, çok adımlı ve BDT tabanlı bir plan üzerinde birlikte çalıştı.

• 1. Hafta: Üye, her dürtüsel davranışın ne zaman ortaya çıktığını ve sonrasında daha iyi bir alternatifin ne olabileceğini günlüğüne yazdı. Oturumda üye ve koç bu durumları birlikte değerlendirdi ve tekrar eden kalıpları aradı.
• 2. Hafta: Üye, dürtüsel davrandığı yaygın durumlar için yapışkan notlara kısa senaryolar yazdı. Bu notları bilgisayar ekranının önüne görünür şekilde yerleştirdi ve kas hafızasını desteklemek için günde 2 kez sessizce prova etti.
• 3+ Hafta: Üye, yapışkan notları yeni durumlarla güncelledi. Bir not artık kas hafızasına yerleştiğinde ve "atılabilecek" hale geldiğinde bunu küçük bir başarı olarak kutladı.

Nihai sonuç: Üye, partnerine dürtüsel şeyler söylediği durumların çok daha az yaşandığını fark etti. Partneri de bu önemli sorunu ele almak için gösterdiği çabaya karşı daha fazla empati ve saygı duydu.

Vaka Çalışması 2: DEHB ile iş arama

Durum: Üye okuldan yeni mezun olmuştu ve iş başvuruları yapıyordu. Süreç büyük ve göz korkutucuydu; ayrıca doğru adımları attığından emin olmak istiyordu.

Koçluk planı: Üye, bir kariyer vizyonu oluşturdu, DEHB'ye uygun kariyer türlerini keşfetti ve koçuyla birlikte iş arama görevlerini daha küçük parçalara ayırdı.

• Kariyer vizyonu: Üye, ideal kariyerinin ve işinin nasıl göründüğünü günlüğüne yazdı ve bunun arkasındaki "neden"i netleştirdi. Bu çalışma, geçmişte hangi işlerin enerji verdiğini, hangilerinin vermediğini ve hangi öğrenimleri ileriye taşımak istediğini fark etmesini sağladı.
• DEHB'ye uygun kariyer türleri: Üye ve koç, DEHB'li kişiler için daha uygun olabilecek kariyer türlerini ve bunun nedenlerini birlikte değerlendirdi.
• Üye yorumu: "İnanılmazdı! DEHB'm için diğerlerinden daha uygun olan bazı işlerin olduğunu ve konaklama yerlerini nasıl düşüneceğimi hiç bilmiyordum."
• Görevleri parçalara ayırmak: Üye, her hafta iş arama sürecinde yapılacaklar için hedefler belirledi. Portföy hazırlama, şirket araştırması ve ağ oluşturma etkinlikleri gibi adımlarda koçuyla hesap verebilirliğini sürdürdü.

Nihai sonuç: Üye 2 ay içinde hayalindeki işi güvence altına aldı. Diğer alanlardaki gelişimini izlemeye devam ederken ona en iyisini diliyoruz.

Vaka Çalışması 3: Daha derin ve daha stratejik çalışmak

Durum: Üye, bir sonraki terfisi için gerekli olan daha derin, stratejik ve yaratıcı işleri yapmak için yeterli zamanı bulamıyordu. Takvimi görüşmelerle doluydu ve dikkati dağılmadan yeterince uzun süre akış durumuna giremiyordu.

Koçluk planı: Üye ve koç, haftada 3 kez derin çalışma bloğu oluşturdu, dikkat dağıtıcı unsurlar için bir plan hazırladı ve görüşme saatlerini üye için daha işlevsel hale getirdi.

• Haftada 3 kez derin çalışma bloğu: Koç, sorunun kök nedenini anlamak için sorular sordu ve yeterince uzun, korunmuş zaman bloklarının hiç oluşmadığını fark etti. Birlikte, gerçekçi şekilde uygulanabilecek haftada 3 blok planladılar; kesin günleri, saatleri, eşlik eden ritüeli ve ödülü belirlediler.
• Kaynak paylaşımı: Koç ayrıca Cal Newport'tan "zaman bloklama" kaynağını paylaştı.
• Dikkat dağıtıcı unsurlar için plan: Üye, ortaya çıkabilecek dikkat dağıtıcı durumları önceden belirledi ve her biri için azaltma stratejileri tasarladı.
• Örnek 1: Bir müşteri arayabilir; bu durumda çağrı belirlenen zamanlarda otomatik olarak bir iş arkadaşına yönlendirildi.
• Örnek 2: Bir düşünce ya da bildirim dikkati dağıtabilir; bunun için masada duran yapışkan not üzerinde özel bir dikkat dağıtıcı günlüğü tutuldu ve derin çalışma bloğunun sonunda buna dönmek için zaman ayrıldı.
• Yeni takvim sistemi: Üye, görüşmeler arasındaki 15-30 dakikalık boşluklarda verimli çalışamadığını ve gününün %50'sinden fazlasının "ölü" zamana dönüştüğünü fark etti. Birlikte takvimi yeniden düzenlediler; görüşmeler yalnızca Pazartesi/Çarşamba/Cuma sabahları ve Salı/Perşembe öğleden sonraları kümelendi. Böylece diğer taraflar için esneklik korunurken üye için özel çalışma zamanı açıldı.

Nihai sonuç: Üyenin çalışmaları gözle görülür biçimde daha yaratıcı ve daha alışılmışın dışına çıkan bir hale geldi. Birçok meslektaşı bunu fark etti ve övdü. Ayrıca her gün "çalışma" moduna ve "görüşme" moduna geçip çıkması da kolaylaştı.

Vaka Çalışması 4: Günlük yapılacaklar listesini takip etmek

Durum: Üye, günlük yapılacaklar listesini tamamlamakta zorlanıyordu. Listede doğru şeylerin olduğundan emindi, ancak uygulamada takip edemiyordu.

Koçluk planı: Üye ve koç, çok adımlı bir günlük tutma ve farkındalık planı oluşturdu.

• 1. Hafta: Üye, kendini motive hissettiği her anı günlüğüne yazdı ve motivasyon kaynağının (1) hesap verebilirlik, (2) yenilik, (3) kişisel ilgi veya (4) diğer olup olmadığını not etti. Amaç, kendi kişisel motivasyon sürücülerini belirlemekti.
• 2. Hafta: Oturumda birlikte, hesap verebilirliğin en güçlü sürücü olduğunu ve yeniliğin de ona yakın bir ikinci sırada geldiğini keşfettiler. Ardından, sıradan ve acil olmayan görevlere hesap verebilirliği nasıl ekleyebileceğini düşündüler. Bu hafta üye, "sıradan" listesini sabah iş arkadaşına gönderdi ve her öğleden sonra sonuçla geri döndü.
• 3. Hafta: Sonraki adımda, belirli görevlere yeniliği nasıl katabileceği üzerine beyin fırtınası yaptılar. Bu görevler için özel bir çalma listesi ve ofis dışında yeni bir çalışma konumu seçtiler; böylece süreç daha taze hissettirdi.
• 4+ Hafta: Belirli stratejiler ve sistemler bayatladığında, hesap verebilirlik ve yenilik kategorilerine giren başka yöntemler üzerinde yeniden beyin fırtınası yaptılar.

Nihai sonuç: Üyenin ofis duvarında, kendi kişisel motivasyon faktörlerini destekleyebileceği 8-10 stratejiden oluşan uzun bir liste oluştu.

Vaka Çalışması 5: Yaşam boyu eleştirilerden kaynaklanan öz saygı sorunları

Durum: Üye, dürtüsel davranışlarla birlikte görülen genel öz saygı sorunları yaşadığını fark etti. Hayatı boyunca "tembel" ya da "potansiyeline ulaşmıyor" gibi eleştiriler duymuştu ve sık sık yanlış anlaşıldığını hissediyordu.

Koçluk planı: Koç ve üye, psiko-eğitim ile başlayan BDT tabanlı bir yaklaşım benimsedi.

• Duygular hakkında psiko-eğitim: Başlangıç noktası olarak belirli duyguları tanımlamaya odaklandılar.
• Olumsuz düşünce ve davranışları izleme: Üye, tekrar eden düşünce ve davranışları takip etti ve bunların arkasındaki temel inançları inceledi.
• Bilişsel çarpıtmaları fark etme: Bilişsel çarpıtmaları belirledi ve BDT aracılığıyla bunlara aktif olarak meydan okumaya başladı.

Nihai sonuç: Üye, duygusal patlamaların nereden kaynaklandığı konusunda daha fazla farkındalık kazandı. Ayrıca sorunları daha uygun şekilde ele almak için partneriyle daha verimli konuşmalar yapabildi.

DEHB koçlarıyla sık çalışılan diğer yaygın konular nelerdir?

Kendi durumunuzu yukarıdaki örneklerde görmüyor olabilirsiniz. Bu çok normal. DopaLive DEHB koçlarına başvurulan konular bunlarla sınırlı değildir ve aşağıdaki liste ne sıralıdır ne de kapsamlıdır.

Aşağıdaki başlıklar, hangi alanların sizin için daha önemli ve daha faydalı olabileceğini düşünmeniz için bir başlangıç noktası olabilir:

• Bunalmış hissetmek: Felç olmuş gibi hissetmek ya da zihni kapatamamak
• Öz saygı sorunları: Olumsuz iç konuşma ve kendini sert biçimde eleştirme
• Odaklanma güçlüğü: Çalışma saatlerinde odaklanamamak ve bunun uyku düzeni ile öz bakımı etkilemesi
• Hesap verebilirliği sürdürmek: Değişiklikleri devam ettirmekte zorlanmak ve "bahane" düşüncelerine meydan okumakta destek istemek
• Rutin kurmak: Sabah ve gece rutinleri gibi yapılandırılmış programlar oluşturmak
• İletişimde dikkat: Konuşmalarda dikkat verebilmek ve karşı tarafın perspektifini almak
• Teslim tarihleri: İş teslim tarihlerini kaçırmak ya da projelerde geride kalmak
• Görev yönetimi: Göreve başlamakta ve görevler arasında geçiş yapmakta zorlanmak
• Üretkenlik: Özellikle evden çalışırken ya da kendi işinizi yürütürken daha üretken olmak istemek
• İş arama süreci: İş ararken ve işler arasındaki dönemde yapı eksikliği yaşamak

Bir DopaLive DEHB koçu ile çalışmayı düşünüyorsanız, koçluk programımızın size uygun olup olmadığını görmek için DopaLive'a göz atabilirsiniz.

Kapanış

DEHB koçluğu, tek bir doğru yöntem sunmaz. Bunun yerine, sizin yaşamınıza, hedeflerinize ve zorlandığınız alanlara göre şekillenen bir destek süreci sunar.

Bu vaka çalışmaları da şunu gösteriyor: Doğru yapı, düzenli takip ve kişiselleştirilmiş stratejilerle, ilişkilerden iş aramaya, derin çalışmadan öz saygıya kadar birçok alanda somut ilerleme mümkün olabilir.