İş ve Ev Arasında Nasıl Geçiş Yapılır?

Özet: Evden çalışırken iş ve ev arasındaki sınırlar kolayca bulanıklaşabilir. Özellikle DEHB ile yaşıyorsanız, günün başında ve sonunda küçük geçiş rutinleri kurmanız odaklanmanızı ve dinlenmeye geçmenizi kolaylaştırabilir.

COVID'den bu yana evden çalışma hiç olmadığı kadar yaygınlaştı. Birçoğumuz bunun getirdiği özgürlüğün tadını çıkarıyoruz, ama bu özgürlüğün bir bedeli de var: yapı eksikliği. Yapılandırılmış bir iş günü, yerleşik alışkanlıklar ve rutinlerle birleştiğinde çoğu kişi için faydalıdır; DEHB'si olanlar içinse bu yapı daha da önemli olabilir.

DEHB ile yaşıyor olun ya da olmayın, işte "iş modu" ile "ev modu" arasında geçiş yapmanıza yardımcı olabilecek birkaç fikir var. Amaç: Çalışmanız gerektiğinde daha kolay odaklanmanız ve işiniz bittiğinde gerçekten gevşeyebilmeniz.

• Geçiş süresi yaratın: İşten önce ve sonra kısa bir rutin belirleyin.
• Açılış rutini kurun: Güne başlarken zihninizi işe hazırlayın.
• Sınır koyun: İş ve evle ilgili uyaranları mümkün olduğunca ayırın.
• Kapanış rutini ekleyin: Gün sonunda beyninize işin bittiğini anlatın.

Sanal bir işe gidiş geliş nasıl oluşturulur?

Eskiden işe gidip geldiğimiz dönemleri hatırlıyor musunuz? Trafik ve yol stresi çoğu zaman yorucuydu, ama işe gidiş gelişin önemli bir zihinsel işlevi de vardı. Bu süre, beyninizin bir moda hazırlanmasına yardımcı olan doğal bir geçiş alanıydı.

Günün sonunda da benzer bir etki yaratıyordu. İşi kelimenin tam anlamıyla ofiste bırakıp eve dönebildiğiniz için, beyniniz sosyal zamana, ev işlerine ya da dinlenmeye geçebiliyordu. Bu geçiş ortadan kalktığında, özellikle ayrı bir çalışma alanınız yoksa, iş ve ev rolleri birbirine karışabiliyor.

Bu yüzden işten önce ve sonra kendinize kısa bir "sanal işe gidiş geliş" süresi tanımlamanız faydalı olabilir. Şunları deneyebilirsiniz:

• Yürüyüş: 10-15 dakikalık kısa bir yürüyüş yapın.
• İçecek molası: Yakındaki bir kahve dükkânına gidip sevdiğiniz bir içeceği alın. Her gün dışarıdan almak mümkün değilse, evde hazırlayıp yanınıza alabilirsiniz.
• Hafif hareket: 10 dakika hafif egzersiz, yoga ya da esneme yapın.
• Müzik: İşe başlarken ve işi bitirirken dinlediğiniz iki ayrı çalma listesi oluşturun.
• Kıyafet değişimi: Resmî bir kıyafet kuralınız olmasa bile, iş için giyinip gün sonunda ev kıyafetlerine geçin.

Bir açılış rutini neden işe yarar?

Açılış rutininizin uzun ya da karmaşık olması gerekmez. 10-15 dakikalık kısa bir hazırlık bile, günü planlamanıza ve iş dışındaki düşünceleri bir kenara koymanıza yardımcı olabilir. Böylece gün içinde sürekli ne yapacağınıza karar vermek zorunda kalmaz, odağınızı daha kolay koruyabilirsiniz.

Ayrıca güne birkaç küçük ve kolay işle başlamak, hızlı bir başarı hissi yaratabilir. Bu da motivasyonu artırabilir ve işe girişinizi kolaylaştırabilir.

Şunları deneyebilirsiniz:

• Beyin dökümü: Birkaç dakika serbest yazı yazın. Sonra işle ilgili düşüncelerinizi somut görevlere ayırıp önceliklendirin.
• Hesap verebilirlik görüşmesi: Bir iş arkadaşınızla ya da evden çalışan bir arkadaşınızla 5 dakikalık kısa bir görüşme yapın. Gün sonunda tekrar konuşup yaptıklarınızı paylaşabilirsiniz.

İş ve evi ayırmak için bölümlere ayırma nasıl kullanılır?

Bölümlere ayırma, iş ve özel yaşam arasında sınır koymanın yollarından biridir. Bu kavram bazen stresli ya da travmatik durumlarla baş etmenin olumsuz bir biçimi olarak anılır. Ancak kasıtlı ve sağlıklı şekilde kullanıldığında, işi ve evi birbirinden ayırmak için oldukça işe yarayabilir.

Buradaki amaç, gün içinde hangi role odaklandığınızı daha görünür hâle getirmektir. Küçük çevresel düzenlemeler, beyninizin neye dikkat etmesi gerektiğini anlamasını kolaylaştırabilir.

Şunları deneyebilirsiniz:

• Telefonu uzaklaştırın: Telefonunuzu uzanamayacağınız bir yere koyun ve işle ilgili olmayan uygulamaların bildirimlerini kapatın.
• Kesinti sistemi kurun: Başkalarıyla yaşıyorsanız, bölünmeleri azaltacak bir işaret ya da anlaşma belirleyin.
• Ev düşünceleri için not alın: Çalışırken aklınıza gelen evle ilgili işleri ayrı bir not defterine yazın. Sonra bunları gün sonu rutininizde ele alın.

Kapanış rutini günün sonunu nasıl netleştirir?

Tıpkı işe başlama rutini gibi, kapanış rutininiz de kısa ve basit olabilir. Asıl amaç, beyninize odağını değiştirmesi için 10-15 dakikalık bir alan tanımaktır. Bu sayede iş günü bittiğinde zihniniz hâlâ çalışmaya devam etmek zorunda kalmaz.

Bazı kişiler için açılış ve kapanış rutinleri benzer olabilir, bazıları içinse farklılaşması daha iyi çalışır. Önemli olan, size tekrar edilebilir gelen bir düzen kurmanızdır.

Şunları deneyebilirsiniz:

• Rahatlatıcı bir aktivite: Kısa bir yürüyüş, meditasyon, banyo ya da duş ekleyin.
• İş beyin dökümü: İşle ilgili aklınızda kalanları 5 dakika boyunca yazın. Sonra bu notu ertesi günkü planlama için çalışma alanınıza bırakın.
• Bildirimleri kapatın: Telefonunuzdaki işle ilgili uygulamaların bildirimlerini kapatın.
• Nefese dönün: Stres, nefesinizi kısaltıp hızlandırabilir. Birkaç dakika boyunca daha yavaş ve daha derin nefes almayı deneyin.

Rutin kurmak neden her zaman kolay değildir?

Bu tür rutinleri ve alışkanlıkları oluşturmak her zaman kolay olmaz. Bazen bunun çok geçerli nedenleri vardır. Örnek: İşten önce ya da sonra yürüyüş yapmak, çok sıcak bir yerde yaşayan ya da bulunduğu çevrede kendini güvende hissetmeyen biri için uygun olmayabilir.

Ama bu, aynı amaca hizmet edecek başka seçenekler olmadığı anlamına gelmez. Önemli olan tek bir doğru yöntem bulmak değil, sizin hayatınıza gerçekten uyan bir geçiş biçimi kurmanızdır. Bu rutinleri belirleme ya da sürdürme konusunda desteğe ihtiyacınız varsa, bir DEHB koçu size yardımcı olabilir.

Küçük ve uygulanabilir adımlarla başlamak çoğu zaman en sürdürülebilir yoldur. Mükemmel bir rutin kurmanız gerekmez; işe yarayan bir geçiş düzeni kurmanız yeterlidir.